OLYMOS (Kafaca)
Milas’ın kuzeybatısında, Kafaca köyü yakınlarında yer alan antik bir yerleşimdir. M.Ö. 2. yüzyılda Mylasa ile birleşerek bağımsızlığını yitiren kent, özellikle baş tanrıları Apollon ve Artemisia’ya ait tapınak arazileri ve bu arazilerin yönetimine dair bulunan zengin yazıtlarıyla tanınmaktadır.
Milas’ın yaklaşık 8 km. kuzeybatısında, Kafaca köyünün bulunduğu yerdedir. M.Ö. 5. yüzyılda Attika – Delos deniz birliğinin üyesi idi. Olymos’a ait bazı yazıtlar 19. yüzyılın sonlarında bulunmuştur. Bu yazıtlardan anlaşıldığına göre M. Ö. 2. yüzyılın sonlarında Mylasa ile bir sympoliteia anlaşması yapan Olymos’un iç işlerinde serbest olmakla birlikte bağımsızlığını kaybetmiştir.
Şehrin baş tanrısı Apollon ile Artemisia “Olymnos halkının tanrıları” unvanını taşıyorlardı. Bu tanrılar, Mylasa’da Zeus Osogoa, Kalınağılda Sinuri, Hydai’de Apollon ve Artemisia, Kasossos’da Zeus gibi, araziye ve servete sahiptiler. Yurttaşların tarla ve bağlarının tanrılar adına satın alınmasıyla bu arazi zamanla genişlemiştir. Yazıtlardan öğrendiğimize göre arazilerini satan yurttaşlar tanrılarla bir kira sözleşmesi yapıyorlar ve aynı mülkü küçük bir kira karşılığında, nesilden nesile geçmek üzere işlemeye devan ediyorlardı. Kira bedelleri düzenli olarak ödendiği sürece bu arazi başka bir kimseye kiraya verilemezdi.
Tarihi Kentlerimiz (15)
BEÇİN (Pezona, Peçin, Barçın )
Milas Ovası'na hakim bir plato üzerinde yükselen ve tarihi Tunç Çağı'na kadar uzanan köklü bir yerleşim alanıdır. 13. yüzyılda Menteşeoğulları Beyliği’ne başkentlik yapmış olan ören yeri; kalesi, Ahmet Gazi Medresesi ve Türbesi başta olmak üzere zengin Türk-İslam dönemi eserlerini bünyesinde barındırır.
SİNURİ
Milas’ın Kalınağıl köyünde yer alan, kırmızı mermer bloklarla inşa edilmiş ve Karia tanrısı Sinuri’ye adanmış kutsal alandır. M.Ö. 4. yüzyıldan itibaren önemli bir inanç merkezi olan yapı, Hristiyanlık döneminde kiliseye dönüştürülmüştür.
LABRANDA
Milas’ın kuzeyindeki dağlarda, çam ormanları ve su kaynakları arasında kurulmuş, Karia uygarlığının en önemli hac merkezidir. Adını çift yüzlü balta (Labris) motifinden alan ve Mylasa’dan "Kutsal Yol" ile ulaşılan bu alan; M.Ö. 4. yüzyılda Hekatomnos sülalesi tarafından inşa edilen Zeus Tapınağı ve anıtsal şölen binalarıyla (Andron) ünlüdür.
KHALKETOR (Karakuyu)
Milas’ın kuzeybatısında, Karakuyu Dağı eteklerinde kurulmuş ve M.Ö. 5. yüzyılda Attika-Delos Deniz Birliği’ne üye olmuş antik bir yerleşimdir. Şehri çevreleyen üç farklı kalesiyle güçlü bir savunma sistemine sahip olan kent, bölgedeki Apollon Tapınağı ve çevresindeki anıtsal mezar kalıntılarıyla bilinmektedir.
EUROMOS (Ayaklı)
Milas – Selimiye karayolu üzerinde yer alan ve görkemli sütunları nedeniyle halk arasında "Ayaklı" olarak bilinen antik kenttir. Roma dönemine tarihlenen ve Anadolu’nun en iyi korunmuş tapınaklarından biri olan Zeus Tapınağı; Korint nizamındaki sütunları, üzerindeki adak yazıtları ve kentin baş tanrısı Zeus’a adanmışlığıyla bölgenin en etkileyici yapılarından biridir.
