HYDAİ (Damlıboğaz)
Karaoğlan Dağı'nın eteklerinde, bugünkü Damlıboğaz köyünde kurulu olan ve adını Yunanca "su" (hydor) kelimesinden alan antik bir kenttir. Sarı Çay kenarındaki konumuyla bilinen Hydai, Apollon ve Artemis tapınak kalıntıları, güçlü surları ve Milas Müzesi'nde sergilenen zengin mezar buluntularıyla dikkat çekmektedir.
Hydai, Karaoğlan Dağının doğu eteğinde, Damlıboğaz köyünün yerinde kurulmuş küçük bir şehirdir. Şehir adı, Yunancada su demek olan “hydor” sözcüğünden geldiği söylenir. Hdai’nin M. S. 2 yüzyıla ait bir sikkesinden şehrin bir çay kenarında kurulmuş olduğu anlaşılmaktadır. Sikkede şehir önünden geçen Kybessos’u (Sarı Çayı) temsil eden bir nehir tanrısı, bir testiye yaslanmış, elinde bir saz tutmaktadır. Testiden akan suyun içinde yüzen üç balık vardır.
Hydai’nin tarihine dair pek az şey bilinmektedir. Ancak M. Ö. 5. yüzyılda Attika – Delos deniz birliğine vergi verdiği ve M. S. 2. yüzyılda bağımsız olduğu bilinmektedir.
Köyün arkasındaki tepede, 3.50 metre genişliğindeki duvarları olan kalesi ile dağın eteğindeki ovada şehrin baş tanrıları olan Apollon ve Artemis için yapılmış tapınak kalıntıları vardır. Son yıllarda Hydai’de oda mezarlar bulunmuştur. Bunlardan çıkan gömü hediyesi eserler Milas Müzesinde sergilenmektedir.
Tarihi Kentlerimiz (15)
BEÇİN (Pezona, Peçin, Barçın )
Milas Ovası'na hakim bir plato üzerinde yükselen ve tarihi Tunç Çağı'na kadar uzanan köklü bir yerleşim alanıdır. 13. yüzyılda Menteşeoğulları Beyliği’ne başkentlik yapmış olan ören yeri; kalesi, Ahmet Gazi Medresesi ve Türbesi başta olmak üzere zengin Türk-İslam dönemi eserlerini bünyesinde barındırır.
SİNURİ
Milas’ın Kalınağıl köyünde yer alan, kırmızı mermer bloklarla inşa edilmiş ve Karia tanrısı Sinuri’ye adanmış kutsal alandır. M.Ö. 4. yüzyıldan itibaren önemli bir inanç merkezi olan yapı, Hristiyanlık döneminde kiliseye dönüştürülmüştür.
LABRANDA
Milas’ın kuzeyindeki dağlarda, çam ormanları ve su kaynakları arasında kurulmuş, Karia uygarlığının en önemli hac merkezidir. Adını çift yüzlü balta (Labris) motifinden alan ve Mylasa’dan "Kutsal Yol" ile ulaşılan bu alan; M.Ö. 4. yüzyılda Hekatomnos sülalesi tarafından inşa edilen Zeus Tapınağı ve anıtsal şölen binalarıyla (Andron) ünlüdür.
OLYMOS (Kafaca)
Milas’ın kuzeybatısında, Kafaca köyü yakınlarında yer alan antik bir yerleşimdir. M.Ö. 2. yüzyılda Mylasa ile birleşerek bağımsızlığını yitiren kent, özellikle baş tanrıları Apollon ve Artemisia’ya ait tapınak arazileri ve bu arazilerin yönetimine dair bulunan zengin yazıtlarıyla tanınmaktadır.
KHALKETOR (Karakuyu)
Milas’ın kuzeybatısında, Karakuyu Dağı eteklerinde kurulmuş ve M.Ö. 5. yüzyılda Attika-Delos Deniz Birliği’ne üye olmuş antik bir yerleşimdir. Şehri çevreleyen üç farklı kalesiyle güçlü bir savunma sistemine sahip olan kent, bölgedeki Apollon Tapınağı ve çevresindeki anıtsal mezar kalıntılarıyla bilinmektedir.
