Gümüşlük Mahallesin’nde, Sodra Dağı ile Hıdırlık Tepesi arasında, Sodra mermerleriyle yapılmış güzel ve ilginç bir anıtmezar vardır. Halk arasında “Gümüşkesen” olarak adlandırılan bu anıtmezar, dikdörtgen bir gömü odası ile bu odanın üzerindeki paye ve sütunların taşıdığı, mermer blokların birbirine bindirilmesiyle yapılmış piramit bir çatıdan oluşur.

Anıtmezar, iki basamaklı bir krepis üzerinde yükselir. Mezar odasının giriş kapısı batıdadır ve tam ortada olmayıp hafifçe sola kayık durumdadır. Odanın içinde üst katın döşemesini destekleyen dört paye vardır. Mezar odası dıştan üst kat için bir podyum, diğer bir deyişle bir kaide oluşturur.

Üst katta, köşelerde payeler, payelerin arasında oval ikişer sütun yer alır. Payelerin ve sütunların yukarıdan aşağıya 2/3’ü yivlidir. Yivlere kadar paye ve sütun aralarının mermer korkuluklarla kapatılmış olduklarını gösteren oyuklar vardır. Sütunların oval oluşu bu nedenledir. Başlıklar Korint nizamındadır ve üç kademeli alçak arşitrav ile kornişi taşımaktadır. Başlıklar, iki sıra palmet ve bu palmetlerin gerisindeki yivlerle bezenmiştir. Dam birbiri üzerine bindirmeyle yapılan çapraz konmuş beş kiriş dizisinden oluşur ve yalancı bir kubbe meydana getirir. Zengin bir şekilde geometrik şekiller ve kabartma bitkilerle, çiçeklerle süslü olan tavanın yapıldığında boyalı olduğu sanılmaktadır.

Anıtmezarın gerek oranları, gerekse işçiliği Baltalı Kapı’yı andırmaktadır. Bu nedenle her ikisi de aynı çağda, yani Labienus’un istilasından sonra, M.Ö. 1. yüzyılın sonunda yapılmış olmalıdır.

Gümüşkesen’den başlayarak Sodra Dağının ve Hıdırlık Tepesi’nin yamaçlarında çok sayıda Roma çağı mezarları bulunmuştur. Hıdırlık’ın güney eteklerinde çok sayıda yeraltı kaya mezarları ve mezar odaları vardır. Bu mezarlara birkaç basamak merdivenle inilen küçük bir sahanlıktan girilir. Mezarlar, çeşitli boydadır ve iki veya üç yanı ceset ve adakların konulması için sekilerle çevrilidir. Birkaç tanesinde kandil ve ölüye armağanlar koymak için küçük hücreler vardır.

Sodra Dağının doğu eteğindeki ve önünde uzanan ovadaki oda mezarların çoğu tonoz çatılı mezarlardır. Esentepe’nin güneyinde ve 2. Gümüşkesen Camisinin karşısındaki Özfen Bilim Dersanesi’nin altında, yan yana konulmuş ve kabaca yontulmuş mermer lahitler de bulunmuştur. Ayrıca güzel bir mermer işçiliğiyle yapılmış oda mezarları da vardır. Gümüşkesen İlköğretim Okulu’nun bahçesinde, bir diğeri ise Sanayi Çarşısı yakınlarındadır. Daha eski yıllarda bu tip mezarlardan birisi Milas Ortaokulu’nun bahçesinde bulunmuştur.